پیشگیری از سرطان
تقریباً نیمی از سرطانهای قابل پیشگیری تنها با دو عادت سبک زندگی مرتبط هستند
تحلیل جدید سازمان جهانی بهداشت که در مجله معتبر نیچر مدیسین منتشر شده، نشان میدهد نزدیک به ۴۰ درصد از موارد جدید سرطان در جهان قابل پیشگیری هستند. نکته قابل توجه آنکه تقریباً نیمی از این مواردِ قابل پیشگیری، تنها ریشه در دو عادت رایج روزمره دارند: استعمال دخانیات و مصرف الکل.
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۲ حدود ۳۸ درصد از ۱۹ میلیون مورد جدید ابتلا به سرطان در سراسر جهان با ۳۰ عامل خطر قابل تغییر مرتبط بودهاند. در این میان، استعمال دخانیات و نوشیدن الکل روی هم نزدیک به ۴۸ درصد از کل سرطانهای قابل پیشگیری را به خود اختصاص میدهند. دخانیات بهتنهایی مسئول ۱۵ درصد از تمام موارد جدید سرطان در آن سال بوده و الکل نیز سهمی ۳.۲ درصدی (حدود ۷۰۰ هزار مورد) داشته است.
عوامل خطر مهم دیگری نیز در این تحلیل شناسایی شدهاند که از آن جمله میتوان به شاخص توده بدنی بالا، کمتحرکی، آلودگی هوا، اشعه فرابنفش، برخی عفونتها (مانند ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV) و مواجهههای شغلی اشاره کرد.
الگوی تأثیر این عوامل در مناطق مختلف جهان و میان زنان و مردان متفاوت است. برای نمونه، استعمال دخانیات در مردان بهویژه ویرانگر بوده، بهگونهای که ۲۳ درصد از تمام سرطانهای جدید مردان در سال ۲۰۲۲ به این عامل نسبت داده شده است. در شرق آسیا، حدود ۱۵ درصد از موارد سرطان ریه در زنان با آلودگی هوا پیوند خورده، در حالی که در شمال آفریقا و غرب آسیا نزدیک به ۲۰ درصد از سرطانهای ریه مردان به هوای آلوده مربوط بوده است. همچنین بیشترین سهم سرطانهای قابل پیشگیری در زنان ناشی از عفونت با سویههای پرخطر HPV (زگیل تناسلی) است که میتواند به سرطان دهانه رحم منجر شود؛ واکسنی برای پیشگیری از این عفونت وجود دارد، اما پوشش جهانی آن همچنان پایین است.
آندره ایلباوی، سرپرست تیم کنترل سرطان سازمان جهانی بهداشت، میگوید: «این نخستین تحلیل جهانی است که نشان میدهد چه میزان از خطر سرطان ناشی از عللی است که میتوانیم از آنها پیشگیری کنیم. با بررسی الگوها در کشورها و گروههای جمعیتی مختلف، میتوانیم به دولتها و افراد اطلاعات دقیقتری ارائه دهیم تا از بسیاری از موارد سرطان پیش از آنکه آغاز شوند، جلوگیری کنیم.»
پیام نهایی این مطالعه روشن است: تقریباً از هر ۱۰ مورد سرطان در جهان، ۴ مورد قابل اجتناب هستند و دو عادت فراگیر یعنی سیگار کشیدن و نوشیدن الکل، سهم بزرگی در این میان دارند. این یافتهها بار دیگر بر قدرت انتخابهای فردی و سیاستهای عمومی برای کاهش چشمگیر بار سرطان در سطح جهانی تأکید میکند.